{"id":3069,"date":"2018-01-17T20:59:47","date_gmt":"2018-01-17T19:59:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waldowilliams.com\/?page_id=3069"},"modified":"2026-07-28T12:50:35","modified_gmt":"2026-07-28T11:50:35","slug":"cartref","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.waldowilliams.com\/?lang=cy","title":{"rendered":"Cartref"},"content":{"rendered":"\n<p>Mae wynebddalen Rhaglen yr Eisteddfod yn rhoi sylw i\u2019r rhan o\u2019r llun comisiwn o waith Meirion Jones sy\u2019n canolbwyntio ar Waldo. Mae printiadau o\u2019r gwreiddiol ar werth.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Rhaglen26-001-scaled.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bydd tri sesiwn yn cael eu neilltuo i ddelio \u00e2 Waldo Williams yn Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las ar gyrion Aberteifi eleni yn ystod wythnos gyntaf mis Awst. Dyma\u2019r manylion:<\/p>\n\n\n\n<p>DYDD SADWRN  Awst 1<\/p>\n\n\n\n<p>Pabell y Cymdeithasau 2 11.30<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Waldo: Bardd Dewrder. Bardd tynerwch \u2013 Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru. Mererid Hopwood ac Elan Closs Stephens<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Elan Closs Stephens yn holi Mererid Hopwood am lunio drama\u2019n seiliedig ar fywyd a gwaith Waldo Williams<\/p>\n\n\n\n<p>DYDD SUL  Awst 2<\/p>\n\n\n\n<p>Pabell y Cymdeithasau 1 17.00<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hiwmor Waldo \u2013 Cymdeithas yr Hoelion Wyth. Emyr Llew.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Darlith ar hiwmor y bardd a\u2019r heddychwr, Waldo Williams, gan ei gyfaill, Emyr Llew.<\/p>\n\n\n\n<p>DYDD MAWRTH  Awst 4<\/p>\n\n\n\n<p>Y Babell L\u00ean 11.45<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cofiadur Waldo: Casgliad J\u00e2ms Nicholas o lawysgrifau Waldo Williams<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae\u2019r Ddarlith Lenyddol hon gan yr Athro Jason Walford Davies yn trafod yr ymwneud llenyddol cyfoethog rhwng Waldo Williams a J\u00e2ms Nicholas, gyda thrafodaeth ar gasgliad heb ei gyhoeddi o lawysgrifau Waldo. <\/p>\n\n\n\n<p>Cofiwch am y Ddarlith Flynyddol wedyn yng Nghapel Bethel, Mynachlog-ddu nos Wener, Medi 25 pan fydd yr arlunydd Meirion Jones yn traethu ac yn arddangos lluniau perthnasol.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>PLAC SOLFACH<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trwy ymdrechion yr awdur lleol, Matthew Raggett a chymorth Cyngor Cymuned Solfach, gosodwyd plac i gofio am y cyfnod byr dreuliodd Waldo yn athro yn yr hen ysgol. Cafodd ei ddadorchuddio gan yr Archdderwydd Mererid. Wrth fynd lan y rhiw serth i Solfach Uchaf, ac ar \u00f4l mynd heibio\u2019r gofgolofn rhyfel, fe welwch ffordd ar y chwith a\u2019r plac ar y wal dal ar y dde.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"175\" height=\"200\" src=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/placsolfach-175x200.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3848\" style=\"width:375px;height:auto\" srcset=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/placsolfach-175x200.jpg 175w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/placsolfach-131x150.jpg 131w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/placsolfach-768x879.jpg 768w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/placsolfach-1342x1536.jpg 1342w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/placsolfach-1789x2048.jpg 1789w\" sizes=\"auto, (max-width: 175px) 100vw, 175px\" \/><\/figure><\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1647\" height=\"2054\" src=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Darlithiau-Cymdeithas-Waldo.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3788\" style=\"aspect-ratio:0.8;object-fit:cover;width:500px\" srcset=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Darlithiau-Cymdeithas-Waldo.jpg 1647w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Darlithiau-Cymdeithas-Waldo-120x150.jpg 120w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Darlithiau-Cymdeithas-Waldo-160x200.jpg 160w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Darlithiau-Cymdeithas-Waldo-768x958.jpg 768w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Darlithiau-Cymdeithas-Waldo-1232x1536.jpg 1232w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Darlithiau-Cymdeithas-Waldo-1642x2048.jpg 1642w\" sizes=\"auto, (max-width: 1647px) 100vw, 1647px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong><em>Llyfr newydd<\/em><\/strong><strong><em><\/em><\/strong> <strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Darlithiau Cymdeithas Waldo &nbsp;2010 a 2024<\/strong><strong><\/strong> <strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Dyma gasgliad o ddarlithiau ac anerchiadau a drefnwyd gan Gymdeithas Waldo Williams rhwng 2010 a 2024. Ceir amrywiaeth o gyfraniadau, gan gynnwys dadansoddiadau o rai o gerddi\u2019r bardd a&#8217;r heddychwr hwn ynghyd \u00e2 chipolwg ar ei gymeriad drwy hanesion ac atgofion rhai a oedd yn ei adnabod. <br>Mae\u2019n gyfrol ddifyr a gwerthfawr i unrhyw un a fyn ddeall mwy am Waldo Williams a\u2019i waith ac yn gyfrol allweddol o ran dwyn sylw gwlad at un o ffigurau mwyaf ein cenedl ni. &nbsp; Cyfrol raenus, hardd a chyfoethog o feddyliau a dadansoddiadau treiddgar o farddoniaeth, bywyd a bro Waldo. <strong>&nbsp;<\/strong><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Darlithiau Cymdeithas Waldo 2010 &#8211; 2024<\/strong> <br><strong>\u00a330.00<\/strong> <br>(Cludiant am ddim) <br>Siec yn daladwy <br><strong>Y Faner Newydd<\/strong> <br>Anfonwch eich archeb at <br>Alun Ifans <br>Erw Grug <br>Maenclochog <br>Clunderwen <br>Sir Benfro<br>SA66 7LB &nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized size-medium wp-image-1229\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"271\" height=\"361\" src=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/waldo.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1229\" style=\"object-fit:cover;width:500px;height:800px\" srcset=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/waldo.jpg 271w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/waldo-113x150.jpg 113w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/waldo-150x200.jpg 150w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/waldo-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 271px) 100vw, 271px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Waldo Williams<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Waldo Williams<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>1904 \u2013 1971<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n<p>Ystyrir Waldo Goronwy Williams yn ffigwr mytholegol. Nid oedd neb a\u2019i hadwaenai yn ei gas\u00e1u. Byddai pawb a dreuliai amser yn ei gwmni yn ei anwylo ac yn trysori pob cyfarfyddiad. Roedd plant bychain bob amser yn hoff ohono pan ddeuai i\u2019w dysgu.<\/p>\n\n\n\n<p>Mynna rhai y perthynai iddo nodweddion sant. Yn sicr, roedd ganddo argyhoeddiadau dwfn a direidi difalais. Dywedodd rhywun ei bod wedi cymryd dwy fil o flynyddoedd o wareiddiad Cymraeg i greu dyn fel Waldo. Roedd wedi ei drwytho ei hun yn hanes ei genedl.<\/p>\n\n\n\n<p>Ar un achlysur safodd fel ymgeisydd Plaid Cymru mewn etholiad seneddol. Er iddo golli ei ernes enillodd llu o edmygwyr. I lawer Waldo oedd bardd Cymraeg mwyaf yr ugeinfed ganrif. I eraill roedd yn heddychwr a ddigwyddai fod yn fardd. Edmygwyd ei safiad yn wynebu dau gyfnod yng ngharchar am wrthod talu treth incwm mewn protest yn erbyn gorfodaeth filwrol a rhyfela.<\/p>\n\n\n\n<p>Pan oedd yn ganol oed ymunodd \u00e2\u2019r Crynwyr. Carai\u2019r distawrwydd a\u2019r modd o gyrraedd y canol llonydd yn addoliad y T\u0177 Cwrdd. Cyflwynodd ei unig gyfrol o farddoniaeth Dail Pren yn gyfrwng iach\u00e2d i\u2019w genedl. Ni wyddom am yr un bardd arall a wnaeth y fath gymwynas \u00e2 chenedl.<\/p>\n\n\n<ul class=\"wp-block-latest-posts__list wp-block-latest-posts\"><li><div class=\"wp-block-latest-posts__featured-image alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/?p=3831&#038;lang=cy\" aria-label=\"Darlith Flynyddol Cymdeithas Waldo 2026\u00a0\u00a0\u00a0\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/waldo-150x150.png\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"max-width:150px;max-height:150px;\" srcset=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/waldo-150x150.png 150w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/waldo-144x144.png 144w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a><\/div><a class=\"wp-block-latest-posts__post-title\" href=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/?p=3831&#038;lang=cy\">Darlith Flynyddol Cymdeithas Waldo 2026\u00a0\u00a0\u00a0<\/a><div class=\"wp-block-latest-posts__post-excerpt\">Cynhelir y ddarlith flynyddol eleni yng Nghapel Bethel Mynachlog-ddu ar\u00a0Fedi\u2019r\u00a025. Y darlithydd gwadd fydd yr arlunydd o Aberteifi, Meirion Jones,&#8230;<\/div><\/li>\n<li><div class=\"wp-block-latest-posts__featured-image alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/?p=3807&#038;lang=cy\" aria-label=\"DARLITH FLYNYDDOL CYMDEITHAS WALDO 2025\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/jill-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"max-width:150px;max-height:150px;\" srcset=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/jill-150x150.jpg 150w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/jill-144x144.jpg 144w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/jill-450x450.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a><\/div><a class=\"wp-block-latest-posts__post-title\" href=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/?p=3807&#038;lang=cy\">DARLITH FLYNYDDOL CYMDEITHAS WALDO 2025<\/a><div class=\"wp-block-latest-posts__post-excerpt\">Cofio Waldo \u2013 \u2018Creu Cenedl Heddwch\u2019 Fe soniodd Jill Evans am yr Iddewes Nurit Peled-Elhanan a fu\u2019n ceisio addysgu heddwch&#8230;<\/div><\/li>\n<li><div class=\"wp-block-latest-posts__featured-image alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/?p=3796&#038;lang=cy\" aria-label=\"\u2018NABOD WALDO\u2019\u00a0\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Screenshot-2025-05-16-133715-e1747932074874-150x150.png\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"max-width:150px;max-height:150px;\" srcset=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Screenshot-2025-05-16-133715-e1747932074874-150x150.png 150w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Screenshot-2025-05-16-133715-e1747932074874-144x144.png 144w, http:\/\/www.waldowilliams.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Screenshot-2025-05-16-133715-e1747932074874-450x450.png 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a><\/div><a class=\"wp-block-latest-posts__post-title\" href=\"http:\/\/www.waldowilliams.com\/?p=3796&#038;lang=cy\">\u2018NABOD WALDO\u2019\u00a0<\/a><div class=\"wp-block-latest-posts__post-excerpt\">Dyma\u2019r gyntaf o gyfres o bodlediadau o dan y teitl \u2018Nabod Waldo.\u2019 Mae Hefin Wyn yn sgwrsio \u00e2\u2019r prifardd Alan&#8230;<\/div><\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae wynebddalen Rhaglen yr Eisteddfod yn rhoi sylw i\u2019r rhan o\u2019r llun comisiwn o waith Meirion Jones sy\u2019n canolbwyntio ar Waldo. Mae printiadau o\u2019r gwreiddiol ar werth. Bydd tri sesiwn&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"class_list":["post-3069","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waldowilliams.com?lang=cy%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3069","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waldowilliams.com?lang=cy%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waldowilliams.com?lang=cy%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waldowilliams.com?lang=cy%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waldowilliams.com?lang=cy%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3069"}],"version-history":[{"count":86,"href":"http:\/\/www.waldowilliams.com?lang=cy%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3069\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3855,"href":"http:\/\/www.waldowilliams.com?lang=cy%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3069\/revisions\/3855"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waldowilliams.com?lang=cy%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3069"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}